Στις αιτίες πρέπει να συμπεριληφθούν οι καθυστερήσεις στις επεξεργασίες για την σύγχρονη έννοια του “αγροτικού χώρου”, τα προβλήματα και τις αντιθέσεις της “γεωργίας” στις μέρες μας, τα αριστερά χαρακτηριστικά της “σύγχρονης περιφερειακής ανάπτυξης”. Παράλληλα, σημειώνονται αδυναμίες τόσο σε επίπεδο κεντρικής στελέχωσης και καθοδήγησης της δουλειάς, οργανωτική απραξία στον πρωτογενή χώρο (“χωριό”, “επαρχία”, “πρωτογενή τομέα”) καθώς και εμμονή σε οργανωτικά σχήματα που εξάντλησαν ό,τι είχαν να προσφέρουν.
Στα κενά που αφήνει η απουσία “σύγχρονης ριζοσπαστικής αριστερής παρέμβασης” και πάνω στην όξυνση των αντιθέσεων, βρίσκουν πρόσφορο έδαφος κοντοπρόθεσμες συντεχνιακές πολιτικές που:
\α)\ Λυμαίνονται τον παραγόμενο και τον εισαγόμενο (στα πλαίσια του προστατευτισμού και των ευρωπαϊκών πολιτικών εξισορρόπησης) πλούτο, αναπαράγοντας και τελικά βαθαίνοντας την κρίση.
\β)\ Δεν αντιμετωπίζουν τα διαρθρωτικά προβλήματα στρεβλής ανάπτυξης της υπαίθρου, μεγεθύνοντας τις κοινωνικές ανισότητες.
\γ)\ Ενθαρρύνουν τη διατήρηση των ιστορικά εμφανιζόμενων στην ύπαιθρο φαινόμενων “ραγιαδισμού” και “πελατειακών σχέσεων” και διαμορφώνουν πολύμορφα διαπλεκόμενα δίκτυα χειραγώγησης της συνείδησης του πληθυσμού.
Αυτές οι πολιτικές πατούν πάνω στην αβεβαιότητα, την απογοήτευση και τα κοινωνικά αδιέξοδα που οι ίδιες δημιουργούν και χρησιμοποιούν ως άξονες:
- Τη υποστήριξη ενός κατάπτυστου στη σημερινή του μορφή αγροσυνεταιριστικού κινήματος,
- Τη διαμόρφωση θεσμών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας τοπικής αυτοδιοίκησης που λειτουργούν ” κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση” της κεντρικής εξουσίας, με φαινόμενα αδιαφάνειας και διαφθοράς, και
- Την οργάνωση πολλών και διαφορετικών μηχανισμών ελέγχου και διαχείρισης του κοινοτικού χρήματος.
Επομένως, με δεδομένο τον μικροαστικό κυρίως χαρακτήρα των κοινωνικών στρωμάτων της υπαίθρου, δεν είναι ανεξήγητη η άνθιση του “λαϊκισμού”, η ενίσχυση των δυνάμεων του δικομματισμού και οι δυσκολίες στη συγκρότηση ενός σταθερού κινήματος διεκδίκησης εναλλακτικών λύσεων, αντί των ευκαιριακών διεκδικήσεων, με βάση κυρίως τις επιδοτήσεις επί μέρους αγροτικών προϊόντων.
Συμπεράσματα
Απαιτείται άμεσα η επεξεργασία από μεριάς του Συνασπισμού ενός συνεκτικού αριστερού προγράμματος για την ανάπτυξη της περιφέρειας και την ανόρθωση της υπαίθρου, με βασικά στοιχεία:
\α)\ Τη σαφή διατύπωση του σημερινού μοντέλου περιφερειακής ανάπτυξης, την αποσαφήνιση εάν αυτή θα στηρίζεται και σε ποιο βαθμό στην ανάπτυξη της γεωργίας, καθώς και ποιοι θα είναι οι υπόλοιποι βασικοί πυλώνες της.
\β)\ Την ανάδειξη των παραγωγικών δυνατοτήτων του πρωτογενή τομέα της χώρας που οφείλουν να σέβονται τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης και της οικολογικής ισορροπίας, και την αρμονική τους ένταξη στο συνολικό αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας.
\γ)\ Την προώθηση πολιτικών που θα εξασφαλίζουν μακρόχρονα και σταθερά την ανταγωνιστικότητα και την ποιότητα των προϊόντων.
\δ)\ Τη διασφάλιση της συνέχειας του αγροτικού χώρου και της κοινωνικής συνοχής στην ύπαιθρο.
\ε)\ Τη διατήρηση της ιστορικής και πολιτιστικής παράδοσης και την διάσωση της ιδιαίτερης κουλτούρας κάθε περιοχής.
\στ)\ Την υπεράσπιση του φυσικού περιβάλλοντος ως πόρου και ανάγκης ζωής.
Παράλληλα, απαιτούνται πειστικές απαντήσεις και σε νέα ερωτήματα, όπως:
- Στο προτεινόμενο μοντέλο ανάπτυξης ποιος θα είναι ο ρόλος των μικρών πόλεων, των χωριών, των δομών που αναπτύσσονται;
- Τι σημαίνει σήμερα αειφόρος και βιώσιμη τοπική ανάπτυξη και πώς αντιλαμβανόμαστε τον συνδυασμό των φυσικών, υλικών και άυλων πόρων; Τι σημαίνει για την αριστερά ενεργοποίηση των τοπικών κοινωνιών και συνδυασμοί των διαθέσιμων πόρων;
- Πώς αναδεικνύονται οι έννοιες δημοκρατικός προγραμματισμός και αριστερός εκσυγχρονισμός, την ώρα που στην ελληνική περιφέρεια σχεδιάζονται και υλοποιούνται επιθετικά (πρόσκαιρα βέβαια) διαχειριστικές πολιτικές προστατευτισμού, διανομής των πόρων και ιδιωτικοποίησης των πάντων στο όνομα του επιχειρείν, υπό το πρίσμα βέβαια της ανταγωνιστικότητας και μέσα σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης και της αγροτικής οικονομίας;
- Πώς κρίνουμε σήμερα τους υλοποιούμενους εθνικούς προγραμματισμούς (π.χ. νέα ΚΑΠ, ΕΣΠΑ), τον ασφυκτικά συγκεντρωτικό κεντρικό σχεδιασμό χωρίς την συμμετοχή εκείνων που υποτίθεται πως θα ωφεληθούν (Τ.Α., τοπικές κοινωνίες, φορείς κ.λπ.) αλλά και την διαχειριστική λογική που τους διαπερνά;
- Το πρόβλημα της γεωργίας σήμερα είναι μόνο πρόβλημα παραγωγής προϊόντων;
- Πώς διαμορφώνεται το πρόβλημα της γης και του αγροτικού κλήρου;
- Ποια η αριστερή πολιτική ανάλυση για τους μετανάστες εργάτες γης και γενικότερα τους στυγνά εκμεταλλευόμενους σε όλο τον πρωτογενή τομέα;
- Πώς τοποθετούμαστε στην έννοια της πολυτομεακής, πολυλειτουργικής και συμπληρωματικής γεωργίας;
- Πώς προσεγγίζουμε την νέα γενιά αγροτών με ανεβασμένο σχετικά μορφωτικό επίπεδο, με αντίληψη περί επιχειρηματικής γεωργίας και εξοικείωση με τις νέες τεχνολογίες;
Νέες και σύγχρονες αριστερές θεωρητικές προσεγγίσεις
Στις σύγχρονες συνθήκες παγκοσμιοποίησης και καπιταλιστικής ολοκλήρωσης τα θέματα της παραγωγής τροφίμων και της πείνας, εκτός από την ένταση της ταξικότητάς τους, αναδεικνύουν και νέα προβλήματα. Ιδιαίτερα στη χώρα μας, η κρίση κλονίζει και οδηγεί σε κατάρρευση συνολικά το παραγωγικό μοντέλο του πρωτογενή τομέα της χώρας.
Σήμερα, πέντε κύριοι βασικοί άξονες οφείλουν να απασχολήσουν ιδιαίτερα τη συζήτηση για την αγροτική και περιφερειακή ανάπτυξη:
\1.\ Η σχέση γεωργίας και περιβάλλοντος. Πώς επηρεάζεται η γεωργία από το επίπεδο ρύπων της ατμόσφαιρας, των εδαφών και των νερών; Πώς η ανάπτυξη της γεωργίας επηρεάζει το περιβάλλον;
\2.\ Ο ορισμός της έννοιας “ποιότητα” του παραγόμενου προϊόντος. Υπάρχει και ποια είναι η έννοια του “ασφαλούς” προϊόντος; Η ασφαλής και ποιοτική παραγωγή είναι μέθοδος προστιθέμενης αξίας στο τελικό προϊόν προς όφελος παραγωγών, καταναλωτών ή μέσο απαξίωσης του προϊόντος και παρασιτικής συσσώρευσης κεφαλαίου;
\3.\ Υπάρχει μια ή πολλές, συχνά αντικρουόμενες, μορφές γεωργίας; Επιχειρηματική- Οικογενειακή – Συμπληρωματική – Ερασιτεχνική – Γεωργία Συμπληρωματικού Εισοδήματος: ποιες οι ιεραρχήσεις και προτεραιότητές μας;
\4.\ Η σύγχρονη έννοια του προστατευτισμού στην Γεωργία. Ποιον προστατευτισμό θέλουμε και σε όφελος ποιών;
\5.\ Η συνύπαρξη όλων των μορφών οικονομίας και τα όρια του καθένα στο μοντέλο Αγροτικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης που υποστηρίζουμε (ρόλος του κράτους και του δημόσιου τομέα, τα αντικείμενα ευθύνης του, η μορφή οργάνωσης του, τα όριά του, ανάπτυξη και ιδιωτικός Τομέας, νέες μορφές συνεργατισμού ).
Με σαφείς απαντήσεις σε αυτά και άλλα ερωτήματα που θα προκύπτουν στην πορεία και με αιχμή ένα τέτοιο πρόγραμμα, που θα αποτελεί υπόθεση όλων των δυνάμεων (αγρότες, επιστήμονες, καταναλωτές, αυτοδιοικητικές δυνάμεις, περιβαλλοντικοί φορείς κ.λπ.), θα αναδεικνύονται οι δυνάμεις του ΣΥΝ με στόχο την ανάπτυξη ενός πλατειού κινήματος για την ανόρθωση της περιφέρειας, διαμορφώνοντας και συμβάλλοντας στην υπόθεση της αριστερής εναλλακτικής πολιτικής λύσης.
Αναδημοσιεύθηκε από ΑΥΓΗ
