Του Αργύρη Αργυρίου*
Η Διεθνής Συνδιάσκεψη για το Κλίμα στην Κοπεγχάγη, τον περασμένο Δεκέμβρη, στέφθηκε από παταγώδη αποτυχία. Η διεθνής κοινότητα, με ευθύνη κύρια των μεγάλων χωρών, ρυπαντών του πλανήτη, απέτυχε να καταλήξει σε μια δεσμευτική συμφωνία για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής. Οι ηγεσίες των μεγάλων χωρών δεν μπόρεσαν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να δώσουν μια ανάσα ζωής στον πλανήτη μας. Ματαίως όμως. Οι ισχυροί του πλανήτη άλλα σκέφτονται. Η συμφωνία της Κοπεγχάγης στην οποία κατέληξαν, είναι πολύ μακριά από τις επιθυμίες των λαών. Πολύ μακριά από τις προσδοκίες. Πολύ μακριά από μια ισχυρή, νομικά δεσμευτική, φιλόδοξη ως προς τους στόχους της, νέα διεθνή συμφωνία για το κλίμα, όπως ζητούσαμε τότε. Η συνδιάσκεψη της Κοπεγχάγης κατέληξε σε μια άνευρη συμφωνία. Μια συμφωνία ευχολόγιο, χωρίς δεσμεύσεις. Μια συμφωνία που η μόνη σπίθα ελπίδας που άφησε, ήταν μερικές μικρές δεσμεύσεις των συμμετεχόντων, αλλά για το μέλλον.
Η πολυδιαφημισμένη στροφή του προέδρου Ομπάμα, δεν ήταν ικανή για να στραφούν οι ΗΠΑ σε δεσμευτικές συμφωνίες, βρίσκοντας έντονες αντιδράσεις από τα ενεργειακά λόμπυ. Η φιλοδοξία της ΕΕ, που ήθελε να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις της Κοπεγχάγης, κατέρρευσε. Αφού, τελικά υιοθέτησε άτολμες προτάσεις, συμφωνώντας για μείωση 20-30% μέχρι το 2020 και δεν προχώρησε ούτε στην αυτοδέσμευση της. Η Σοσιαλιστική Διεθνής παραμένει στο ευχολόγιο της υψηλής προτεραιότητας και δεν προσφέρει ουσιαστικές προτάσεις.
Το πολύχρωμο πλήθος της διαμαρτυρίας και της αντίστασης ήταν εκεί, στην Κοπεγχάγη, και όχι μόνο. Διαδηλώσεις, πορείες, συγκρούσεις με την αστυνομία, αλλά και συσκέψεις και εκδηλώσεις, στην Κοπεγχάγη και στις πλατείες και στους δρόμους του κόσμου, μετέφεραν με παλμό, την απαίτηση των λαών να αναληφθούν δεσμεύσεις, από όλους, να μπει φραγμός στην επερχόμενη κλιματική αλλαγή από την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Θα αποβούν μάταιες και οι προβλέψεις και οι επισημάνσεις των επιστημόνων, οι ανησυχίες του παγκόσμιου οικολογικού κινήματος, οι αγώνες των ενεργών πολιτών και της αριστεράς;
Από την Κοπεγχάγη (COP15) στον δρόμο για το Κανκούν (COP16) υπήρξαν πολλοί σταθμοί. Μετά την ματαίωση της συνάντησης της Χάγης, κύρια λόγω της απροθυμίας των ΗΠΑ να δεχθούν δεσμεύσεις, έγινε η συνάντηση της Βόννης. Πέντε μέρες, που μόνο ευφορία δεν προκάλεσαν για τα αποτελέσματα της. «Η διαδικασία εξεύρεσης φόρμουλας αποδεκτής σε ότι αφορά την μείωση των ρύπων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, ένα από τα πολλά αμφισβητούμενα σημεία, προχωρεί με πολύ αργούς ρυθμούς. Για πολλούς μάλιστα πηγαίνει προς τα πίσω», σχολιάζει η Deutsche Welle στις 7/8/2010. Τις στιγμές που γράφονται αυτά, πραγματοποιείται στην Κίνα, δύο μήνες σχεδόν πριν από την συνδιάσκεψη στο Κανκούν του Μεξικού, η τελευταία συνάντηση. Οι προσδοκίες από την σύσκεψη των 180 χωρών που συμμετέχουν σʼαυτήν, είναι πολλές. Η νέα επικεφαλής των Η.Ε. παραμένει αισιόδοξη. «Όταν ξυπνήσουμε την επόμενη θα πούμε ότι κάναμε προόδους, αλλά δεν είναι αρκετές». Θα δούμε.
Εν τω μεταξύ πρόδρομες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής αρχίζουν να γίνονται ορατές. Η Ντεσίμα Γουίλλιαμς, εκπρόσωπος της Συμμαχίας των μικρών νησιωτικών χωρών, περιγράφει την κατάσταση στην χώρα της: ¨Στην Γρανάδα είχαμε ξηρασία για 7 συνεχείς μήνες, ενώ τα αποθέματα νερού έφθασαν στο κατώτερο σημείο. Έβρεξε τελικά, αλλά ήταν τόσο ραγδαία και δυνατή η βροχή, ώστε ξέπλυνε το καλλιεργήσιμο έδαφος και προκάλεσε στροβίλους από λάσπη».
Η Ναόμι Κάμπελ (δημοσιογράφος στο αμερικάνικό περιοδικό The Nation), περιγράφει ένα από τα μεγάλα προβλήματα της Βολιβίας. «Οι παγετώνες στις Άνδεις λιώνουν με τόσο ταχύτατο ρυθμό που απειλούν τον εφοδιασμό σε νερό των δυο μεγαλύτερων πόλεων της χώρας. Οι Βολιβιανοί είναι ανήμποροι να κάνουν το παραμικρό γιατί οι αιτίες που προκαλούν τα φαινόμενα αυτά δεν είναι στην Βολιβία, αλλά στις λεωφόρους και στις βιομηχανικές ζώνες των αναπτυγμένων χωρών».
Το στίγμα το δίνει ο Λόθαρ Μπίσκυ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς με τις δηλώσεις του: «Μετά τις διαπραγματεύσεις της Κοπεγχάγης, δεν μπορούμε να αναμένουμε μια δίκαιη και δεσμευτική συμφωνία στο Κανκούν, αλλά μπορούμε να περιμένουμε την απάντηση της αριστεράς στην συνδιάσκεψη της Κοτσαμπάμπα. Μια διάσκεψη που αποτελεί την μεγαλύτερη περιβαλλοντική πρόκληση της χρονιάς, όπου το οικολογικό κίνημα και η αριστερά μπορούν να αντιστρέψουν την τροπή των πραγμάτων. Δεν περιμένουμε μια διεθνή συμφωνία στο Μεξικό, αλλά πρέπει να επικεντρωθούμε στις δομικές αλλαγές του κλιματικού συστήματος και να προωθήσουμε την χρήση ανανεώσιμης ενέργειας.» Ή όπως ορίζει ο Μπίσκυ: «Δεν μπορούμε να βελτιώσουμε τον κόσμο εάν δεν τον σώσουμε, αλλά μπορούμε να τον διασώσουμε βελτιώνοντας τον».
Η Κοτσαμπάμπα έδειξε τον δρόμο και έσπειρε τον σπόρο. Η διακήρυξη, οι προτάσεις για την μείωση στο 50% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μέχρι το 2020, και για την δημιουργία του διεθνούς δικαστηρίου που θα κρίνει τις χώρες πάνω σε θέματα παγκόσμιας υπερθέρμανσης πρέπει να είναι ο οδηγός για την δράση μας ενάντια στο «σύμφωνο της Κοπεγχάγης», οδηγός στην πορεία μας για την διάσωση του πλανήτη.
Οι προτάσεις που είχαμε καταθέσει για την συνδιάσκεψη της Κοπεγχάγης, παραμένουν ακόμα επίκαιρες:
- Μείωση των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου κατά 50% μέχρι το 2020 και 80% μέχρι το 2050, με εγχώριες δράσεις. Ο στόχος αυτός, σύμφωνα και με την διακυβερνητική για το κλίμα είναι αναγκαίος, ώστε να είναι δυνατή η συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας κάτω από τους 2 °C.
- Ριζική αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας ρύπων, που έχει αποτύχει, ώστε να επιτευχθούν καθαρές μειώσεις των εκπομπών στις αναπτυγμένες χώρες. Να καταργηθούν οι ευέλικτοι μηχανισμοί «καθαρής ανάπτυξης».
- Μέτρα για την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από την ναυτιλία και τις αερομεταφορές.
- Μέτρα ανακούφισης και επαρκούς χρηματοδότησης των αναπτυσσόμενων χωρών που πλήττονται από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, με διαχείριση των κονδυλίων από τον ΟΗΕ. Οι αναπτυγμένες χώρες που ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών, πρέπει να συμβάλλουν σημαντικά . Τα μέτρα ανακούφισης θα πρέπει να έχουν και στόχους αποτροπής δημιουργίας εκατομμύριων περιβαλλοντικών προσφύγων.
- Δεσμευτικά μέτρα για την αποθάρρυνση της αποδάσωσης και αποψίλωσης των δασών και ανάληψη πρωτοβουλιών για μεγάλης κλίμακας αναδώσεις και αναγέννησης τροπικών δασών και καμένων δασικών εκτάσεων.
- Συγκεκριμένες δράσεις για την αποφυγή της λειψυδρίας, εξοικονόμηση φυσικών πόρων και νερού και αποτροπής ερημοποίησης των εδαφών. Συγκεκριμένες δράσεις στο πλαίσιο της διακήρυξης των Ηνωμένων Εθνών για την υλοποίηση της απόφασης του για την πρόσβαση όλων των πληθυσμών σε καθαρό πόσιμο νερό και κατάλληλες συνθήκες υγιεινής.
- Μέτρα για την στροφή στην παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ με σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, εξοικονόμηση ενέργειας από κτήρια, μεταφορές και υπηρεσίες. Νέα οργάνωσης της αγροτικής παραγωγής με αποφυγή κατασπατάλησης φυσικών πόρων και παραγωγής ρύπων.
Η κλιματική αλλαγή δεν είναι ένα πρόβλημα περιβαλλοντικών τεχνολογιών και χρηματοδοτήσεων. Είναι ένα πρόβλημα που έχει να κάνει με το μοντέλο ανάπτυξης και του τρόπου ζωής που επιβάλλεται. Έτσι, στην συνδιάσκεψη του Μεξικού πρέπει η Αριστερά να είναι παρούσα. Παρούσα με τις πρωτοβουλίες της, τις δράσεις της και τις προτάσεις της για την πορεία του βιώσιμου τρόπου ζωής. Παράλληλα με το παγκόσμιο οικολογικό κίνημα, τα κινήματα των πολιτών και τους ενεργούς πολίτες, πρέπει να συμβάλλει με προτάσεις τέτοιες που να διασφαλίζουν την διάσωση του κόσμου από την κλιματική αλλαγή και τις συνέπειες την παγκόσμιας υπερθέρμανσης. b
*Γεωλόγος
Πηγές:
European Left: http://fr.european-left.org/francais/actualites/accueil/8_mai/
Velcrow Ripper: From Cochbamba to Cancun…the path forward. 26.04.2010
Deutsche Welle: H.Jeppesen/Ε.Αναστασοπούλου: Ένα βήμα μπροστά, δύο πίσω. 07.08.2010.
http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=580980
